Door drag kan je worden wie je wil zijn

Er waait een warme lucht door Lissabon. De maand mei is bijna voorbij en de temperatuur begint weer te stijgen. Ook nu, rond middernacht, is het aangenaam. De straten zijn daarom nog vol met mensen. Sommigen zitten op het terras, anderen lopen lekker rond. Voor velen van hen is het een normale maandag in 2016, maar voor Miguel heeft deze avond een veel zwaardere lading. Het is de avond waarop hij herboren wordt.

Hij had het niet van zichzelf verwacht. Dat komt niet door zijn katholieke opvoeding, want dat heeft hem nooit tegengehouden. Miguel weet dat je alleen kan leren van de fouten die je zelf maakt. Het is ook niet omdat hij bang is voor wat zijn ouders ervan zullen denken. Hij weet dat ze hem, ook als ze het er niet mee eens zijn, zullen accepteren. Nee. De vrees zit hem in iets anders. In zijn eigen perfectie. Zal hij goed genoeg zijn? Hij is echter nooit een uitdaging uit de weg gegaan, dus ook deze schuwt hij niet. Daarom zit hij nu hier, tussen de zoete geur van foundation vermengd met de penetrante geur van zwetende oksels. Hij houdt zijn ogen gesloten terwijl een vriendin de kwast over zijn oogleden haalt. Zonder haar hulp zou hij het podium vanavond niet opgaan. Zijn maag draait zich om, terwijl zijn hartslag omhoog schiet. Oh god, hij gaat straks het podium op.

Bevestiging

De muziek vult Miguels oren. Het gejuich vanuit de zaal zweept hem op. Hij weet dat dit het moment is waar hij zijn hele leven naar heeft toegewerkt. De theateropleiding, zijn vervolgopleiding aan de toneelschool, het vele dansen, de acrobatiek, het zijn allemaal elementen die hij vanavond eindelijk bij elkaar kan brengen. Zijn debuut is ongeveer een week later dan gepland, iets meer dan een week na zijn eenendertigste verjaardag. Hij had op dezelfde dag herboren willen worden, maar hij was er simpelweg niet klaar voor. Hij had zijn kleding niet klaar, zijn act niet goed voorbereid en na de stroomstoring in zijn flatgebouw wist hij het zeker: het zou het er die dag niet van komen. Vandaag liep het allemaal anders en nu staat hij hier. Zijn hart zit in zijn keel, maar als de eerste klanken van Pass This On van The Knife door de ruimte schallen, loopt Miguel zonder aarzelen het podium op.

Zodra het licht van de felle lampen zijn lichaam raakt, vallen alle spanningen van hem af. Zijn lichaam beweegt, maar het voelt aan als het lichaam van een ander. Miguel had gedacht dat zijn transformatie compleet was toen hij de pruik opzette en naar zichzelf in de spiegel keek, maar pas nu hij echt op het podium staat, bestaat Miguel even niet meer. Hij heeft ruimte gemaakt voor Belle Dommage; de vrouw die nu debuteert tijdens een van de dragshows van club Finalmente. En dat blijkt een groot succes.

Huis Ratchet

Op dat moment weet Miguel nog niet dat hij anderhalf jaar later in Amsterdam zal samenwonen met een andere drag queen, een vriend zal hebben die enigszins bang is voor drags, dat hij nog heel regelmatig als Belle Dommage het podium zal opgaan en daar zelfs soms iets aan zou verdienen. Iets dat hem prima bevalt.

Het is een zonnige dinsdagmiddag in oktober 2017. Miguel en Daniël zitten aan de vierkante tafel in hun appartement. Miguel kijkt op zijn MacBook en Daniël staart uit het openstaande raam dat uitkijkt op het Amsterdamse treinstation Muiderpoort. Ze dragen allebei comfortabele sweatpants met daarop een loszittend shirt. Daniëls donkerblauwe tanktop complementeert zijn helblauwe ogen. Miguels zwarte shirt komt precies overeen met zijn donkere haar, geknipt in een bloempotkapsel, en zijn ogen. Naast hem ligt een rubberen octopuspoot, voor de Halloweenshow die er aankomt. In deze woning is dat normaal. Het tweetal kent elkaar via hetzelfde draghuis, een groep van drag queens die begeleid worden door een meer ervaren ‘dragmoeder’. Het concept komt van de populaire show RuPaul’s Drag Race, waar drag queens de strijd met elkaar aangaan om de beste queen van dat jaar te worden. “Het huis van Ratchet heeft mij geadopteerd toen ik naar Amsterdam kwam. Ik ben nu echt onderdeel van de ‘familie.’” Miguel glimlacht en steekt een sigaret op.

Daniël knikt enthousiast zodra het huis genoemd wordt. Hij wrijft over zijn hoofd en glimlacht naar zijn huisgenoot. Hij tikt hem bevestigend op zijn been. Daniëls drag queenpersonage, Tiara Ratchet, is ontstaan binnen die groep. Daarom draagt ze ook die achternaam. Daniël kent het huis dus als geen ander. Ondanks dat hij na de eerste keer niet verwacht had dat hij nogmaals in drag zou gaan. “De eerste keer dat je opgemaakt bent en je pruik opzet, dan staar je echt naar jezelf in de spiegel en dan denk je ‘oh mijn god’. Ik zag er onwijs ongeraffineerd uit. Ik had wel opgezocht hoe ik mezelf moest opmaken, maar mijn foundation was verschrikkelijk en gekruimeld en ik had mijn wenkbrauwen veel te hoog getekend.” De aantrekkingskracht van drag bleek toch sterker dan zijn schaamtegevoel. “Ik dacht, laat ik het nog één keer proberen. Ik had er namelijk wel heel veel interesse in. Die tweede keer was fantastisch. Niemand herkende me. Dus toen volgde een derde keer. Het verschil tussen de eerste en de derde keer was fenomenaal. Ik keek goede vrienden recht in hun ogen aan en pas op het moment dat ik begon te lachen hadden ze door dat ik het was.”

drag
Miguel/ Belle Dommage
drag
Daniël/ Tiara Ratchet

Zelfontdekking

Zowel Miguel als Daniël zien in drag de perfecte uitlaatklep voor hun creativiteit. “Al tijdens de theateropleiding vond ik vrouwelijke rollen interessanter dan die van de man. Dat komt doordat er veel meer emotie bij komt kijken. De maatschappij wijst bepaalde rollen toe aan mannen en aan vrouwen. Ik realiseerde me dat drag me mogelijkheid gaf om het hele spectrum te verkennen. Van de kostuums tot de make-up en accessoires. Ik vind het heerlijk om daar mee bezig te zijn.” Miguel neemt nog een hijs van zijn sigaret. “Het is superkrachtig. Mensen zouden op mij als acteur nooit hetzelfde reageren als op mij in drag. Dus voor mij is drag een onwijs groot gedeelte creativiteit, waarin ik mezelf volledig kan ontdekken. Hierdoor ben ik veel zekerder geworden van wie ik ben, als Miguel.”

Daniël glimlacht, knikt van ja en en haalt zijn hand over zijn kaalgeschoren hoofd. Ook hij is zijn hele leven bezig geweest met creativiteit in de vorm van schilderen, schetsen en fotografie. “Al mijn creaties waren voorheen voornamelijk digitaal. Ik deed alles op de computer totdat ik begon te spelen met make-up. Eerst vond ik drag helemaal niets, maar toen begon ik de moeder van ons huis op social media te volgen. Ik dacht voorheen dat het heel standaard was en vooral om de glamour en het suikerspinnenhaar ging, tot ik moeder zag. Zij gebruikte felle kleuren voor haar pruiken en haar make-up, ze droeg gewoon een baard en ik vond het helemaal fantastisch.” Enthousiast begint hij op zijn stoel heen en weer te wippen. Het houten meubel kraakt onder het tengere lichaam. Miguel glimlacht breed en knikt dan bevestigend. “Ik bewaarde al haar foto’s op mijn computer en besloot toen om drag te proberen. Dus ik begon te experimenteren en dat is echt bevrijdend. Niemand herkent je, dus je hebt ook geen grenzen. Ik vind vrouwen bijvoorbeeld extreem krachtige wezens en ik hou er van om mijn vrouwelijke kant te ontdekken. Volgens mij heeft iedereen een mannelijke en vrouwelijke kant in zich.”

drag
Belle Dommage

Acceptatie

Miguel vertelt dat deze vorm van vrijheid om jezelf te ontdekken niet vanzelfsprekend is in de huidige maatschappij. Even lacht hij zijn tanden bloot. Hij heeft zelfs zijn eigen partner langzaam aan de dragwereld moeten laten wennen. “Hij is gewoon heel bang voor queens. Tijdens een show wil hij ook liever niet achter de schermen komen omdat er zoveel drags bij elkaar zijn. Hij associeert ze met clowns.” In zijn thuisland Portugal wordt Miguel met schuine ogen aangekeken als hij in drag de straat op durft te gaan. “Het is een katholiek land, mensen zijn er bang voor het onbekende.” Gelukkig heeft hij dat in Nederland niet. “Ik had een optreden en had me thuis alvast opgemaakt. Ik had mijn jurk nog niet aan, maar mijn gezicht zat al helemaal in de make-up. Ik liep zo naar de tram en een oude dame liep me tegemoet. Ze stopte me midden op straat en kirde uit ‘wat een mooie make-up! Fantastisch!’ Dat zijn geweldige reacties. Zoiets maak je niet mee als je in je gewone kloffie loopt.”

Schermafbeelding 2018-01-10 om 14.27.07Toch is het ook in het vrije Amsterdam niet altijd even leuk. Daniël herinnert een aantal incidenten waar hij nageroepen werd. “Dan gaat het ineens van ‘hey homo’s’. Ik geef ze dan maar een doordringende blik en loop dan door.” Hij neemt een slok van zijn glas water. “We hadden een feestje op Damrak en we liepen op een zaterdagmiddag in drag over straat. Er waren ontzettend veel vrouwen met een hoofddoek die ons helemaal geshockt aan stonden te kijken. Ik geloof niet dat ik me ooit levendiger heb gevoeld dan op dat moment.” Daniëls ogen staan ondeugend terwijl hij lachend aan de situatie terugdenkt. Hij maakt duidelijk dat hij wel van choqueren houdt, maar blij is dat hij daar nooit voor is afgestraft. “Nee ik heb gelukkig niet zoveel nare momenten meegemaakt.”

Lady Galore

Miguel en Daniël zijn blij met de mogelijkheden die ze als Tiara en Belle in Nederland hebben. Toch is er volgens Miguel nog altijd ruimte voor verbetering. “Ik zou graag meer podia hebben, waar wij onszelf kunnen laten zien. We hebben geen plek waar we vast naar toe kunnen voor shows. Er zijn wel de gayclubs zoals Nix en Church, maar geen specifieke locatie waar drag queens standaard kunnen samenkomen.” Daniël knikt instemmend. “Het is vandaag de dag niet meer zo ondergronds, dus er is minder behoefte aan een veilige haven. Vandaag de dag hebben jongeren makkelijker toegang tot allerlei informatie en documentatie. Voor die informatie hebben ze geen drag-moeder meer nodig.”

drag
Tiara Ratchet

Nederland lijkt wel behoefte te hebben aan haar eigen RuPaul, een voorvechter voor de drag queens. Iemand die de gemeenschap op sleeptouw neemt, zorgt voor meer acceptatie maar ook vooral voor meer zichtbaarheid. Om die reden werd de drag queen Lady Galore in 2009 gecreëerd en geïntroduceerd op de Amsterdam Gay Pride. Voormalig marinier Sander den Baas kroop speciaal voor de gelegenheid in de huid van de sexy diva. Haar karakter kreeg zoveel aandacht dat Galore besloot om door te gaan. Dat bleek ook nodig. In 2016 stuurde agenten in Maastricht de bekende drag queen weg omdat zij werd uitgescholden op straat. Volgens de dienders had ze dit kunnen verwachten toen ze besloot om ‘zo gekleed’ over straat te gaan. Galore heeft het incident naast zich neergelegd. Vandaag de dag organiseert ze feesten, workshops en meetings. In juni 2018 wordt er een Europese bijeenkomst georganiseerd in Frankrijk. Naast Nederland zullen ook Engeland, Frankrijk, Duitsland en België vertegenwoordigd worden. Daarmee lijkt Lady Galore de Europese RuPaul te worden.

Daniël juicht initiatieven zoals die van Lady Galore toe. “Het is belangrijk dat een gemeenschap bij elkaar blijft en elkaar ondersteunt. Als we dat niet doen, dan verdwijnen we naar de achtergrond. Kijk maar naar Amerika, waar Donald Trump momenteel alle rechten van de LHBT-gemeenschap weer terugdraait. Het is dus belangrijk dat we elkaar steunen. Niet alleen de homo’s of de lesbo’s, maar ook de transgenders, de queens en de biseksuelen. We moeten er voor elkaar zijn.” Zo kan iedereen worden, wat ‘ie wil zijn.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s