Park Spoor Noord

parkspoornoord05Het zijn twee doodgewone jongens die nog even een uurtje willen skaten voor ze weer aan het werk moeten. Terug naar het makelaarskantoor waar ze strak in het pak huizen proberen te verkopen. Twee mannen die na hun studie toevallig in Antwerpen zijn blijven plakken en nu kiezen voor een lage huur in plaats van een chique omgeving. Ze hebben hier alles wat ze zich kunnen wensen. Een goedkope woning, een groot skatepark, winkels, groen, het is er allemaal in Park Spoor Noord. Toch is dit niet zo vanzelfsprekend als het lijkt.

Park Spoor Noord is een van die typische wijken die een stadsvernieuwing ondergaat. Verschillende gebouwen zijn gerenoveerd of gesaneerd en grote, moderne flatgebouwen schieten als paddestoelen uit de grond. Een spierwit schoolgebouw brengt de jeugd naar dit stadsdeel en eindelijk lijkt de wijk een toekomst te hebben. Een toekomst die ten koste gaat van degene die hier al jaren wonen.
Hilde is een vaste bezoeker van de wijk. Zij werkt hier al jaren bij parkspoornoord17dokters van de wereld, een organisatie die mensen zonder papieren van medische noodhulp voorziet. Volgens haar gaat de buurt er de laatste tijd positief op vooruit. Ze is niet langer bang om over straat te wandelen en merkt dat de studenten een positieve invloed hebben op de sfeer. Ook worden de drugsgebruikers nu geweerd. Zij zullen hun heil buiten de stad moeten zoeken. Toch erkent Hilde dat het probleem hiermee niet is opgelost, maar alleen wordt verplaatst.

“Overal in de stad waar geïnvesteerd wordt is een opleving, worden de woonkosten veel duurder en kunnen de mensen die er oorspronkelijk wonen de huur er niet meer betalen. Dus zijn ze noodgedwongen om een andere wijk op te zoeken. Zo gaat dat in alle delen van de stad. Dat verschuift het probleem. Wijken evolueren, steden evolueren, een land evolueert. Dat is normaal, dat is okay. Maar men zou toch moeten zorgen dat de sociale woningen bijvoorbeeld door de stad heen verspreid zijn. Niet een hele rijke buurt en een hele arme buurt, maar dat er meer een mix is. Ik denk dat dat goed is voor iedereen.

parkspoornoord20.JPG

Sacking of cities
Het lijkt een algemeen gedachtengoed te zijn. Wanneer men voldoende geld in een wijk pompt, kan men verpaupering voorkomen. Dat vertrouwen op grote sommen geld blijkt onterecht, zegt schrijfster Jane Jacobs. In haar boek The death and life of great American cities geeft ze snoeihard kritiek op hoe de westerse wereld omgaat met stedenbouw. Over renovatieprojecten schrijft zij:

“Low-income projects that become worse centers of delinquency, vandalism and general social hopelessness than the slums they were supposed to replace. Middle income housing projects which are truly marvels of dullness and regimentation, sealed against any buoyancy or vitality of city life. Luxury housing projects that mitigate their inanity, or try to, with a vapid vulgarity. Cultural centers that are unable to support a good bookstore.parkspoornoord01City centers that are avoided by everyone but bums, who have fewer choices of loitering places than others. Commercial centers that are lackluster imitations of standardized suburban chain-store shopping. Promenades that go from no place to nowhere and have no promenaders. Expressways that eviscerate great cities. This is not the rebuilding of cities. This is the sacking of cities.”

Vicieuze cirkel
De verschuiving binnen steden is een treurig relaas. Dat is het al eeuwen, maar men lijkt er op geen andere manier mee om te kunnen gaan. Steden zijn voor de rijken, maar die rijkdom trekt arbeiders. Deze vestigen zich in de buurt van de steden en in de buitenwijken om zo dicht mogelijk bij het werk te kunnen zijn. Vervolgens vindt er een versmelting plaats en krijgen de welgestelden het te heet onder hun voeten. Een achterstandswijk in hun mooie stad? Dat kan toch niet? Het stadsbestuur vreest financiële verliezen en besluit om deze wijken op te gaan knappen. De inwoners? Die moeten het zelf maar uitzoeken. Ze kunnen de hogere huur betalen of ze kunnen verhuizen. De wijk leeft helemaal op, maar ondertussen trekken al de oude inwoners naar een andere wijk in de stad. Nieuw of bestaand, dat lijkt om het even.

parkspoornoord21

Waar de oude wijk helemaal opleeft wordt de nieuwe wijk steeds grimmiger. Daar krijgen de welgestelden het te heet onder hun voeten. Een achterstandswijk in hun mooie stad? Dat kan toch niet? Het stadsbestuur vreest financiële verliezen en besluit om deze wijken op te gaan knappen. De inwoners? Die moeten het zelf maar uitzoeken. Ze kunnen de hogere huur betalen of ze kunnen verhuizen. De wijk leeft helemaal op, maar ondertussen trekken al de oude inwoners naar een andere wijk in de stad. Het is dus een vicieuze cirkel.

Het nieuwe Park Spoor Noord
José, 85, woont al meer dan twintig jaar in de wijk. Als iemand die de veranderingen van dichtbij heeft meegemaakt, is zij verbaasd dat men vindt dat de wijk er op vooruit is gegaan.

“Het is er op achteruit gegaan en het is nu veel gevaarlijker. Ik ben al vijf keer overvallen. De tas neem ik niet meer mee, maar ze gaan gewoon in je zakken. Soms met twee of drie tegelijk. Je vindt hier ook niets meer, om te wonen. Alles is bezet en je kan niets meer huren, er blijft niets meer over.”

plein

Jacobs omschrijving loopt dus volledig synchroon met de gebeurtenissen in Park Spoor Noord. Het zal mij dan ook niet verbazen als deze wijk over een paar jaar alleen nog maar een plek is voor studenten en jonge gezinnen. Tegen die tijd is een andere wijk het Nieuwe Park Spoor Noord.

Advertenties